مطالب حقوقی

سرقت یا دزدی ممکن است به دلایل گوناگونی رخ دهد که جدا از بحث های مرتبط با دلایل ارتکاب این جرم، این موضوع در قانون مجازات اسلامی، جرم انگاری شده و بسته به شرایط و نحوه ارتکاب آن، مجازات متفاوتی برای مرتکب یا مرتکبین را به دنبال خواهد داشت.
سرقت یا دزدی اموال دیگران، جرم به شمار رفته و مرتکب، حسب مورد به یکی از انواع مجازات ها، محکوم خواهد شد. به طور کلی، جرم سرقت به 2 دسته سرقت حدی و تعزیری تقسیم بندی می شود. جرم سرقت مسلحانه، نوعی سرقت تعزیری محسوب می شود و به دلیل شرایط ارتکاب جرم از نوع سرقت تعزیری مشدد است .
مجازات سرقت مسلحانه
به موجب ماده 651 قانون مجازات اسلامی: «هر گاه سرقت جامع شرایط حد نباشد، ولی مقرون به تمام پنج شرط ذیل باشد مرتکب از 5 تا 20 سال حبس و تا (۷۴) ضربه شلاق‌محکوم می‌گردد:
۱ - سرقت در شب واقع شده باشد.
۲ - سارقین دو نفر یا بیشتر باشند.
۳ - یک یا چند نفر از آنها حامل سلاح ظاهر یا مخفی بوده باشند.
۴ - از دیوار بالا رفته یا حرز را شکسته یا کلید ساختگی به کار برده یا اینکه عنوان یا لباس مستخدم دولت را اختیار کرده یا بر خلاف حقیقت خود ‌را مامور دولتی قلمداد کرده یا در جایی که محل سکنی یا مهیا برای سکنی یا توابع آن است سرقت کرده باشند.
۵ - در ضمن سرقت کسی را آزار یا تهدید کرده باشند.»
تبصره [الحاقی ۱۳۸۷/۰۸/۲۲]- منظور از سلاح مذکور در این بند موارد ذیل می‌باشد:
۱- انواع اسلحه گرم از قبیل تفنگ و نارنجک.
۲- انواع اسلحه سرد از قبیل قمه، شمشیر، کارد، چاقو و پنجه بوکس.
۳- انواع اسلحه سرد جنگی مشتمل بر کاردهای سنگری متداول در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران یا مشابه آنها و سرنیزه های قابل نصب بر روی تفنگ.
۴- انواع اسلحه شکاری شامل تفنگهای ساچمه زنی، تفنگهای مخصوص بیهوش کردن جانداران و تفنگهای ویژه شکار حیوانات آبزی.
ماده 652 قانون مجازات اسلامی بیان می دارد: « هر گاه سرقت مقرون به آزار باشد و یا سارق مسلح باشد به حبس از سه ماه تا ده سال و شلاق تا (۷۴) ضربه محکوم می‌شود و اگر جرحی نیز واقع شده باشد علاوه بر مجازات جرح به حداکثر مجازات مذکور در این ماده محکوم می‌گردد.»
بر طبق ماده 654 قانون مجازات اسلامی: « هر گاه سرقت در شب واقع شده باشد و سارقین دو نفر یا بیشتر باشند و لااقل یک نفر از آنان حامل سلاح ظاهر یا مخفی باشد در صورتی که بر حامل اسلحه عنوان محارب صدق نکند جزای مرتکب یا مرتکبان حبس از پنج تا پانزده سال و شلاق تا (۷۴) ضربه می‌باشد.»
نحوه شکایت و رسیدگی به جرم سرقت مسلحانه
سرقت مسلحانه، سرقت تعزیری مشدد بوده که در قانون، بسته به شرایط برای آن مجازات سنگین تری نسبت به سرقت های تعزیری ساده، در نظر گرفته شده است.
بزه دیده، یعنی فردی که از او به صورت مسلحانه سرقت شده، باید به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه نموده و اقدام به ثبت نمونه شکواییه سرقت مسلحانه کرده و تمامی اسناد و مدارکی که در رابطه با اثبات جرم سرقت وجود دارد را نیز ضمیمه نمونه شکواییه سرقت مسلحانه کند .
همچنین شکایت از جرم سرقت مسلحانه می تواند بدین صورت باشد که ضابطین قضایی با ارائه گزارش به مراجع قضایی، خواستار رسیدگی به این جرم گردند. به هر صورت، بعد از ثبت شکواییه جرم سرقت مسلحانه و یا ارائه گزارش ضابطین قضایی، جرم سرقت مسلحانه در دادسرا مورد رسیدگی ابتدایی قرار می گیرد و مقامات دادسرا در مورد این جرم، تحقیقات مقدماتی را انجام خواهند داد.
نحوه رسیدگی به جرم سرقت مسلحانه، بدین شکل است که چنانچه مقامات دادسرا با توجه به اسناد و مدارک موجود، ارتکاب جرم توسط متهم را احراز ننمایند، قرار منع تعقیب صادر کرده و چنانچه اسناد و مدارک برای رسیدگی به جرم سرقت مسلحانه، کافی باشد، پرونده را با صدور قرار مجرمیت به دادگاه کیفری ارسال می کنند تا قاضی دادگاه کیفری، مجددا نسبت به پرونده سرقت مسلحانه، رسیدگی قضایی انجام داده و رای لازم الاجرا صادر کند .
در هر صورت، وارد شدن اتهام سرقت مسلحانه به شخص، به او این حق را می دهد که هم در مرحله تحقیقات مقدماتی دادسرا و هم در حین رسیدگی به جرم توسط قاضی دادگاه کیفری، اسناد و مدارکی که مبنی بر رد اتهام سرقت مسلحانه در اختیار دارد را نیز ارائه کند تا قاضی با ملاحظه آنها، حکم صادر کند.

سرقت یا دزدی ممکن است به دلایل گوناگونی رخ دهد که جدا از بحث های مرتبط با دلایل ارتکاب این جرم، این موضوع در قانون مجازات اسلامی، جرم انگاری شده و بسته به شرایط و نحوه ارتکاب آن، مجازات متفاوتی برای مرتکب یا مرتکبین را به دنبال خواهد داشت.
سرقت یا دزدی اموال دیگران، جرم به شمار رفته و مرتکب، حسب مورد به یکی از انواع مجازات ها، محکوم خواهد شد. به طور کلی، جرم سرقت به 2 دسته سرقت حدی و تعزیری تقسیم بندی می شود. جرم سرقت مسلحانه، نوعی سرقت تعزیری محسوب می شود و به دلیل شرایط ارتکاب جرم از نوع سرقت تعزیری مشدد است .
مجازات سرقت مسلحانه
به موجب ماده 651 قانون مجازات اسلامی: «هر گاه سرقت جامع شرایط حد نباشد، ولی مقرون به تمام پنج شرط ذیل باشد مرتکب از 5 تا 20 سال حبس و تا (۷۴) ضربه شلاق‌محکوم می‌گردد:
۱ - سرقت در شب واقع شده باشد.
۲ - سارقین دو نفر یا بیشتر باشند.
۳ - یک یا چند نفر از آنها حامل سلاح ظاهر یا مخفی بوده باشند.
۴ - از دیوار بالا رفته یا حرز را شکسته یا کلید ساختگی به کار برده یا اینکه عنوان یا لباس مستخدم دولت را اختیار کرده یا بر خلاف حقیقت خود ‌را مامور دولتی قلمداد کرده یا در جایی که محل سکنی یا مهیا برای سکنی یا توابع آن است سرقت کرده باشند.
۵ - در ضمن سرقت کسی را آزار یا تهدید کرده باشند.»
تبصره [الحاقی ۱۳۸۷/۰۸/۲۲]- منظور از سلاح مذکور در این بند موارد ذیل می‌باشد:
۱- انواع اسلحه گرم از قبیل تفنگ و نارنجک.
۲- انواع اسلحه سرد از قبیل قمه، شمشیر، کارد، چاقو و پنجه بوکس.
۳- انواع اسلحه سرد جنگی مشتمل بر کاردهای سنگری متداول در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران یا مشابه آنها و سرنیزه های قابل نصب بر روی تفنگ.
۴- انواع اسلحه شکاری شامل تفنگهای ساچمه زنی، تفنگهای مخصوص بیهوش کردن جانداران و تفنگهای ویژه شکار حیوانات آبزی.
ماده 652 قانون مجازات اسلامی بیان می دارد: « هر گاه سرقت مقرون به آزار باشد و یا سارق مسلح باشد به حبس از سه ماه تا ده سال و شلاق تا (۷۴) ضربه محکوم می‌شود و اگر جرحی نیز واقع شده باشد علاوه بر مجازات جرح به حداکثر مجازات مذکور در این ماده محکوم می‌گردد.»
بر طبق ماده 654 قانون مجازات اسلامی: « هر گاه سرقت در شب واقع شده باشد و سارقین دو نفر یا بیشتر باشند و لااقل یک نفر از آنان حامل سلاح ظاهر یا مخفی باشد در صورتی که بر حامل اسلحه عنوان محارب صدق نکند جزای مرتکب یا مرتکبان حبس از پنج تا پانزده سال و شلاق تا (۷۴) ضربه می‌باشد.»
نحوه شکایت و رسیدگی به جرم سرقت مسلحانه
سرقت مسلحانه، سرقت تعزیری مشدد بوده که در قانون، بسته به شرایط برای آن مجازات سنگین تری نسبت به سرقت های تعزیری ساده، در نظر گرفته شده است.
بزه دیده، یعنی فردی که از او به صورت مسلحانه سرقت شده، باید به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه نموده و اقدام به ثبت نمونه شکواییه سرقت مسلحانه کرده و تمامی اسناد و مدارکی که در رابطه با اثبات جرم سرقت وجود دارد را نیز ضمیمه نمونه شکواییه سرقت مسلحانه کند .
همچنین شکایت از جرم سرقت مسلحانه می تواند بدین صورت باشد که ضابطین قضایی با ارائه گزارش به مراجع قضایی، خواستار رسیدگی به این جرم گردند. به هر صورت، بعد از ثبت شکواییه جرم سرقت مسلحانه و یا ارائه گزارش ضابطین قضایی، جرم سرقت مسلحانه در دادسرا مورد رسیدگی ابتدایی قرار می گیرد و مقامات دادسرا در مورد این جرم، تحقیقات مقدماتی را انجام خواهند داد.
نحوه رسیدگی به جرم سرقت مسلحانه، بدین شکل است که چنانچه مقامات دادسرا با توجه به اسناد و مدارک موجود، ارتکاب جرم توسط متهم را احراز ننمایند، قرار منع تعقیب صادر کرده و چنانچه اسناد و مدارک برای رسیدگی به جرم سرقت مسلحانه، کافی باشد، پرونده را با صدور قرار مجرمیت به دادگاه کیفری ارسال می کنند تا قاضی دادگاه کیفری، مجددا نسبت به پرونده سرقت مسلحانه، رسیدگی قضایی انجام داده و رای لازم الاجرا صادر کند .
در هر صورت، وارد شدن اتهام سرقت مسلحانه به شخص، به او این حق را می دهد که هم در مرحله تحقیقات مقدماتی دادسرا و هم در حین رسیدگی به جرم توسط قاضی دادگاه کیفری، اسناد و مدارکی که مبنی بر رد اتهام سرقت مسلحانه در اختیار دارد را نیز ارائه کند تا قاضی با ملاحظه آنها، حکم صادر کند.