مطالب حقوقی

استفاده از سند جعلی و یا صرف جعل سند، هر یک به طور جداگانه جرم محسوب می شوند. بنابراین اگر کسی اقدام به جعل سند کند و پس از آن از این سند جعلی استفاده کند، مرتکب دو نوع جرم گردیده که هر یک مجازات مخصوص به خود را دارد.
روش های غیر قانونی معافیت سربازی
تعداد زیادی از افراد مشمول سربازی به دنبال راهی برای معافیت سربازی می باشند. لازم به ذکر است که جعل سند و استفاده از روش های غیرقانونی معافیت سربازی در نهایت می‌تواند منجر به مجازات کیفری،‌حبس، جریمه و یا اضافه خدمت شود.
به موجب قانون، افراد مشمول خدمت سربازی، ممکن است به دلایل گوناگونی از سربازی معاف شوند. این معافیت می تواند پزشکی و یا غیر پزشکی باشد. معافیت پزشکی دو حالت معافیت دائم و یا موقت دارد. راه‌های معافیت سربازی عبارتند از:
• معافیت پزشکی اگر واجد شرایط باشند
• معافیت ایثارگری برای متقاضیانی که شرایط آن را دارند
• معافیت برای موارد خاص بر اساس قانون
• معافیت تحصیلی
• معافیت سربازی با پروژه کسری خدمت
• معافیت تعهد به خدمت
• معافیت به واسطه کفالت چنانچه واجد شرایط باشند
• معافیت مشمولان مددجو با حمایت و پوشش کمیته امداد امام خمینی
• معافیت یا کسر خدمت به واسطه تأهل
• معافیت با بخشودگی سنی
• معافیت از راه بنیاد ملی نخبگان
مجازات جعل کارت پایان خدمت
جرم جعل هنگامی صورت می گیرد که شخص خاطی با ساخت سند یا نوشته و یا مهر یا امضا و یا با الحاق، خراشیدن یا تراشیدن و یا محو یا تقدیم و یا تاخیر در تاریخ سند و یا با الصاق نوشته‌ای به نوشته دیگر و یا جعل امضای یک نفر، سند تقلبی بسازد.
بر اساس قانون خدمت وظیفه عمومی، شخصی که با جعل شناسنامه، مهر، امضا، کارت معافیت یا پایان خدمت، شناسنامه دیگران، اعمال نفوذ، گواهی غیر واقع و دروغین، شهادت دروغ، مخفی کردن دروغ، رشوه و یا فریب، لوازم معافیت خویش و یا دیگری را فراهم کند، مرتکب جرم شده و از 1 تا 5 سال حبس تعزیری دارد.
شایان ذکر می باشد که مجازات جعل کارت پایان خدمت، نظر به اینکه خود شخص مرتکب آن شده و یا با صدور تصدیق‌نامه جعلی توسط پزشک این کار را انجام داده باشد، متفاوت است. در صورتی که خود شخص مرتکب جرم جعل کارت پایان خدمت گردد و برای معافیت خود این کار را انجام دهد و یا به کمک فرد دیگری سندی را به اسم پزشک جعل کند، به حبس از شش ماه تا یک سال و یا به سیصد تا ششصد هزار تومان جزای نقدی محکوم خواهد شد.
در صورتی که معافیت سربازی با کمک یکی از کارمندان دولت یا افراد نظامی صورت گیرد، مجازات افراد خاطی شدیدتر می شود. به بیان دیگر، چنانچه فرد نظامی موجبات معافیت شخصی را فراهم کند و یا به کمک فرد دیگری برای او گواهی خلاف واقع صادر کند به حبس از یک تا پنج سال و یا ششصد هزار تا سه میلیون تومان جزای نقدی محکوم خواهد شد. همچنین در صورتی که برای این کار رشوه گرفته باشد، می بایست آن رشوه را استرداد کرده و بر طبق قانون به دلیل جرم ارتشا نیز محکوم و مجازات خواهد شد.
اگر پرسنل اداره وظیفه عمومی و ارگان‌ها و موسسات دولتی و نمایندگان شوراها مرتکب این جرایم گردند، یا رشوه بگیرند و خلاف واقع اسباب معافیت شخصی را فراهم کنند، علاوه بر انفصال دائم از خدمت دولتی، به مدت سه تا هفت سال به حبس تعزیری محکوم خواهند شد.
علاوه بر این موارد،‌ بر اساس قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح، فرد مشمول متخلف نیز چنانچه خلاف واقع امتیازی به دست آورد به حبس از شش ماه تا سه سال و یا به سیصد هزار تا یک میلیون و هشتصد هزار جزای نقدی محکوم خواهد شد و باید به خدمت سربازی نیز اعزام گردد.
مجازات جعل مدارک پزشکی پایان خدمت
گاهی اوقات امکان دارد که اشخاص با کمک پزشک، اسباب معافیت سربازی را فراهم نمایند. به بیان دیگر، پزشک برای شخص مشمول، تصدیق‌نامه‌ای خلاف واقع بنویسد تا آن شخص از این نامه در ادارات رسمی یا برای ارائه به مراجع قضایی استفاده کند. در این صورت، پزشک متخلف به حبس و جزای نقدی محکوم خواهد شد. همچنین اگر برای صدور گواهی جعلی رشوه نیز گرفته باشد، بایستی این پول را پس بدهد و مشمول مجازات جداگانه‌ای به دلیل ارتکاب جرم ارتشا نیز می گردد.
به موجب ماده ۶۰ قانون خدمت وظیفه عمومی: « کسانیکه با ارتکاب اعمالی چون جعل شناسنامه، مهر، امضاء، کارت پایان خدمت، کارت معافیت، استفاده از شناسنامه دیگران، اعمال نفوذ،‌شهادت کذب، گواهی خلاف واقع، مکتوم داشتن حقیقت، اخذ رشوه، یا فریب دادن مشمول موجبات معافیت خود یا دیگران را از خدمت وظیفه‌ عمومی فراهم سازند، به اتهام آنان در دادگاه صالحه رسیدگی شده و با رعایت شرایط و امکانات خاطی و دفعات و مراتب جرم و مراتب تأدیب از وعظ‌ و توبیخ و تهدید به حبس تعزیری از یکسال تا پنج سال محکوم می‌ شوند.»
تبصره ۱ (الحاقی ۱۳۶۸/۰۹/۰۸)- چنانچه تقلب یا جعل و یا اخذ رشوه تأثیری در وضعیت مشمول نداشته باشد، مرتکبین با رعایت شرایط و امکانات خاطی و دفعات و‌مراتب جرم و مراتب تأدیب از وعظ و توبیخ و تهدید به انفصال از یکسال تا ده سال از خدمات دولتی و ضبط رشوه به عنوان جریمه و شش ماه تا سه‌ سال حبس محکوم خواهند شد.
تبصره ۲ (الحاقی ۱۳۶۸/۰۹/۰۸)- اموالیکه رشوه داده شده، بعنوان جریمه ضبط می‌ گردد و هر گاه ثابت شود که راشی برای حفظ حقوق حقه خود ناچار از دادن رشوه بوده،‌وجه یا مالی که به رشوه داده شده به او مسترد می‌ گردد.
استعلام اصل بودن کارت پایان خدمت
جهت استعلام اصل بودن کارت پایان خدمت از سازمان وظیفه عمومی ناجا می بایست شرایطی مهیا باشد که این شرایط عبارتند از:
• مخدوش و خط‌خوردگی و ناخوانا بودن کارت؛
• ذکر نشدن تاریخ شروع و پایان خدمت سربازی؛
• مدت خدمت ذکر شده در کارت بیش از سی ماه باشد؛
• عدم تطابق و مغایرت تاریخ شروع واتمام خدمت با مجموع مدت ذکر شده در کارت.
برای استعلام آخرين وضعيت کارت پايان خدمت بایستی از طریق سامانه خدمات الکترونيک سازمان وظيفه عمومی اقدام نمود.

استفاده از سند جعلی و یا صرف جعل سند، هر یک به طور جداگانه جرم محسوب می شوند. بنابراین اگر کسی اقدام به جعل سند کند و پس از آن از این سند جعلی استفاده کند، مرتکب دو نوع جرم گردیده که هر یک مجازات مخصوص به خود را دارد.
روش های غیر قانونی معافیت سربازی
تعداد زیادی از افراد مشمول سربازی به دنبال راهی برای معافیت سربازی می باشند. لازم به ذکر است که جعل سند و استفاده از روش های غیرقانونی معافیت سربازی در نهایت می‌تواند منجر به مجازات کیفری،‌حبس، جریمه و یا اضافه خدمت شود.
به موجب قانون، افراد مشمول خدمت سربازی، ممکن است به دلایل گوناگونی از سربازی معاف شوند. این معافیت می تواند پزشکی و یا غیر پزشکی باشد. معافیت پزشکی دو حالت معافیت دائم و یا موقت دارد. راه‌های معافیت سربازی عبارتند از:
• معافیت پزشکی اگر واجد شرایط باشند
• معافیت ایثارگری برای متقاضیانی که شرایط آن را دارند
• معافیت برای موارد خاص بر اساس قانون
• معافیت تحصیلی
• معافیت سربازی با پروژه کسری خدمت
• معافیت تعهد به خدمت
• معافیت به واسطه کفالت چنانچه واجد شرایط باشند
• معافیت مشمولان مددجو با حمایت و پوشش کمیته امداد امام خمینی
• معافیت یا کسر خدمت به واسطه تأهل
• معافیت با بخشودگی سنی
• معافیت از راه بنیاد ملی نخبگان
مجازات جعل کارت پایان خدمت
جرم جعل هنگامی صورت می گیرد که شخص خاطی با ساخت سند یا نوشته و یا مهر یا امضا و یا با الحاق، خراشیدن یا تراشیدن و یا محو یا تقدیم و یا تاخیر در تاریخ سند و یا با الصاق نوشته‌ای به نوشته دیگر و یا جعل امضای یک نفر، سند تقلبی بسازد.
بر اساس قانون خدمت وظیفه عمومی، شخصی که با جعل شناسنامه، مهر، امضا، کارت معافیت یا پایان خدمت، شناسنامه دیگران، اعمال نفوذ، گواهی غیر واقع و دروغین، شهادت دروغ، مخفی کردن دروغ، رشوه و یا فریب، لوازم معافیت خویش و یا دیگری را فراهم کند، مرتکب جرم شده و از 1 تا 5 سال حبس تعزیری دارد.
شایان ذکر می باشد که مجازات جعل کارت پایان خدمت، نظر به اینکه خود شخص مرتکب آن شده و یا با صدور تصدیق‌نامه جعلی توسط پزشک این کار را انجام داده باشد، متفاوت است. در صورتی که خود شخص مرتکب جرم جعل کارت پایان خدمت گردد و برای معافیت خود این کار را انجام دهد و یا به کمک فرد دیگری سندی را به اسم پزشک جعل کند، به حبس از شش ماه تا یک سال و یا به سیصد تا ششصد هزار تومان جزای نقدی محکوم خواهد شد.
در صورتی که معافیت سربازی با کمک یکی از کارمندان دولت یا افراد نظامی صورت گیرد، مجازات افراد خاطی شدیدتر می شود. به بیان دیگر، چنانچه فرد نظامی موجبات معافیت شخصی را فراهم کند و یا به کمک فرد دیگری برای او گواهی خلاف واقع صادر کند به حبس از یک تا پنج سال و یا ششصد هزار تا سه میلیون تومان جزای نقدی محکوم خواهد شد. همچنین در صورتی که برای این کار رشوه گرفته باشد، می بایست آن رشوه را استرداد کرده و بر طبق قانون به دلیل جرم ارتشا نیز محکوم و مجازات خواهد شد.
اگر پرسنل اداره وظیفه عمومی و ارگان‌ها و موسسات دولتی و نمایندگان شوراها مرتکب این جرایم گردند، یا رشوه بگیرند و خلاف واقع اسباب معافیت شخصی را فراهم کنند، علاوه بر انفصال دائم از خدمت دولتی، به مدت سه تا هفت سال به حبس تعزیری محکوم خواهند شد.
علاوه بر این موارد،‌ بر اساس قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح، فرد مشمول متخلف نیز چنانچه خلاف واقع امتیازی به دست آورد به حبس از شش ماه تا سه سال و یا به سیصد هزار تا یک میلیون و هشتصد هزار جزای نقدی محکوم خواهد شد و باید به خدمت سربازی نیز اعزام گردد.
مجازات جعل مدارک پزشکی پایان خدمت
گاهی اوقات امکان دارد که اشخاص با کمک پزشک، اسباب معافیت سربازی را فراهم نمایند. به بیان دیگر، پزشک برای شخص مشمول، تصدیق‌نامه‌ای خلاف واقع بنویسد تا آن شخص از این نامه در ادارات رسمی یا برای ارائه به مراجع قضایی استفاده کند. در این صورت، پزشک متخلف به حبس و جزای نقدی محکوم خواهد شد. همچنین اگر برای صدور گواهی جعلی رشوه نیز گرفته باشد، بایستی این پول را پس بدهد و مشمول مجازات جداگانه‌ای به دلیل ارتکاب جرم ارتشا نیز می گردد.
به موجب ماده ۶۰ قانون خدمت وظیفه عمومی: « کسانیکه با ارتکاب اعمالی چون جعل شناسنامه، مهر، امضاء، کارت پایان خدمت، کارت معافیت، استفاده از شناسنامه دیگران، اعمال نفوذ،‌شهادت کذب، گواهی خلاف واقع، مکتوم داشتن حقیقت، اخذ رشوه، یا فریب دادن مشمول موجبات معافیت خود یا دیگران را از خدمت وظیفه‌ عمومی فراهم سازند، به اتهام آنان در دادگاه صالحه رسیدگی شده و با رعایت شرایط و امکانات خاطی و دفعات و مراتب جرم و مراتب تأدیب از وعظ‌ و توبیخ و تهدید به حبس تعزیری از یکسال تا پنج سال محکوم می‌ شوند.»
تبصره ۱ (الحاقی ۱۳۶۸/۰۹/۰۸)- چنانچه تقلب یا جعل و یا اخذ رشوه تأثیری در وضعیت مشمول نداشته باشد، مرتکبین با رعایت شرایط و امکانات خاطی و دفعات و‌مراتب جرم و مراتب تأدیب از وعظ و توبیخ و تهدید به انفصال از یکسال تا ده سال از خدمات دولتی و ضبط رشوه به عنوان جریمه و شش ماه تا سه‌ سال حبس محکوم خواهند شد.
تبصره ۲ (الحاقی ۱۳۶۸/۰۹/۰۸)- اموالیکه رشوه داده شده، بعنوان جریمه ضبط می‌ گردد و هر گاه ثابت شود که راشی برای حفظ حقوق حقه خود ناچار از دادن رشوه بوده،‌وجه یا مالی که به رشوه داده شده به او مسترد می‌ گردد.
استعلام اصل بودن کارت پایان خدمت
جهت استعلام اصل بودن کارت پایان خدمت از سازمان وظیفه عمومی ناجا می بایست شرایطی مهیا باشد که این شرایط عبارتند از:
• مخدوش و خط‌خوردگی و ناخوانا بودن کارت؛
• ذکر نشدن تاریخ شروع و پایان خدمت سربازی؛
• مدت خدمت ذکر شده در کارت بیش از سی ماه باشد؛
• عدم تطابق و مغایرت تاریخ شروع واتمام خدمت با مجموع مدت ذکر شده در کارت.
برای استعلام آخرين وضعيت کارت پايان خدمت بایستی از طریق سامانه خدمات الکترونيک سازمان وظيفه عمومی اقدام نمود.